Hee yan! Komi n’ ye PBT ka bandiw feerebaga ye, u ka teli ka n’ ɲininga o bandiw dilanna ni fɛɛn jumanw lo ye. O la, n y’a miiri ko n bena nin bololafɛn nin sɛbɛ k’a bɛɛ tilan aw ye.
An k’a daminɛ ni koo jɔnjɔnw ye. PBT kɔrɔ ko Polibutileni Tereftalati. O ye polimɛri sugu dɔ ye min be kɛ ka thermoplastique kɛ ani u be baara kɛ n’a ye kosɔbɛ baarakɛyɔrɔ caaman na, ani a lo be kɛ PBT ka bandiw la. PBT be ni fɛɛn dɔw ye minw ka di kosɔbɛ ani u b’a to a ka ɲi ka kɛ bandiw ye.
A fɔlɔ, a barika ka bon kosɔbɛ ani a be mɛn. O kɔrɔ ko PBT ka bandiw be se ka yɛlɛma ani ka yɛlɛma dɔɔni dɔɔni k’a sɔrɔ u tɛ ben. I mana baara kɛ n’u ye furakɛli kama wo, i n’a fɔ ka seenkun sɔgɔnin siri, wala ka baara kɛ n’u ye izinibaara dɔw la, i n’a fɔ ka juru wala juru siri, u bena i minɛ koɲuman. I man ɲi ka jɔrɔ u be se ka tigɛ nɔgɔman na, o min ye dɔ fara a kan kosɔbɛ.
Fɛɛnba wɛrɛ min be PBT la, o ye ko a be se ka kemikalifɛnw ni jimanfɛnw kɛlɛ. Dɔgɔtɔrɔso la, o kɔrɔtanin lo kosɔbɛ sabu bandiw ka ɲi ka to ka saniya ani ka ja walisa banakisɛw kana don u la. Ani, izinibaarayɔrɔw la, furakisɛ sifa caaman be se ka don yɔrɔ minw na, PBT bandiw tɛna tiɲɛ wala u tɛna tiɲɛ nɔgɔman na. U be se ka to k’u ka baara kɛ hali ni gwɛlɛyaw b’u kan.
Sisan, ka fara PBT kan, a ka ca a la, fɛɛn wɛrɛw be yen minw be kɛ k’o bandiw dilan. Fɛɛn dɔ min ka teli ka fara a kan, o ye nɔrɔnan ye. Nɔrɔnan lo b’a to bandi be nɔrɔ a yɔrɔ la. Nɔrɔnan sifa caaman be yen, o be kɛɲɛ ni bandi be kɛ cogo min na.
Furakɛli PBT bandiw ta fan fɛ, nɔrɔnan ka kan ka kɛ nɔgɔman ye fari la. A ka kan ka nɔrɔ ka ɲɛ walisa bandi ka to a nɔɔ na, nga a ka kan ka bɔ nɔgɔya la fana k’a sɔrɔ a ma farigolo dimi walima ka farigolo tiɲɛ. A ka ca a la, o be kɛ ni nɔrɔnanw ye minw tɛ mɔgɔ farikolo yɔrɔ dɔw nɔrɔ. O nɔrɔnanw labɛnna walisa ka farigolokisɛw dɔgɔya, o min nafa ka bon kɛrɛnkɛrɛnniya la farigolo nɔgɔninw ma.
Industri PBT bandiw la, nɔrɔli min ka ɲi ka kɛ, o be dan na dɔɔni. O b’a sinsin kosɔbɛ nɔrɔli barikaman lo kan walisa bandi ka to nɔrɔnin na koɲuman a be min sirila. Ɲɛyirali fɛ, n’an be nɛgɛw siri, bandi ka ɲi ka minɛ koɲuman hali n’a be yɛlɛma wala n’a be yɛrɛyɛrɛra. O kama, u ka teli ka nɔrɔnanw dilan walisa ka se ka nɔrɔ ɲɔgɔn na ani k’u tigɛ.
PBT bandi dɔw fana be ni fɛn dɔ ye min be u dɛmɛ PBT ka fani sanfɛ. O dɛmɛ be se ka kɛ kuun caaman ye. A be se ka PBT ka yɔrɔ latanga tugun, o min b’a to bandi be mɛn tugun. A be se ka bandi minɛcogo fana fisaya, o min b’a to a ka nɔgɔ ka bɔ ani ka don a la.
O boon lɔyɔrɔ be se ka dilan ni fɛɛn caaman ye. Mɔgɔw ka sugandili dɔ ye fani min tɛ - ye. Fini minw tɛ - dilan, olu ka nɔgɔ, u be fiɲɛ bɔ ani u be se ka yɛlɛma nɔgɔman na. U be se ka furakɛ ka kɛ ni cogoya wɛrɛw ye, i n’a fɔ ka se ka jii minɛ wala ka se ka tasuma minɛ, ka kɛɲɛ ni baarakɛcogo makoya ye.
Tuma dɔw la, u be se ka filimu dɔ lo kɛ ka mɔgɔw lasun u ka koow kɛ. Filimuw be se ka yɔrɔ nɔgɔman di, o be se ka kɛ nafaman ye baarakɛyɔrɔw la yɔrɔ minw na a ka ɲi ka kɛ yɔrɔ saniyanin ye. O be se ka mɔgɔ tanga kosɔbɛ fana jii n’a nɔgɔw ma.
Ni PBT bandiw dilancogo koo lo, o ye dilanni fɛɛrɛ kuraw faranin ye ɲɔgɔn kan. A fɔlɔ, u be PBT polimɛri yɛlɛma ani k’a bɔ ka kɛ filimu wala sɛbɛnin misɛn dɔ ye. O kɔ, u be baara kɛ n’o ye tugun walisa k’a ka gɛrɛntɛ n’a ka jogow di a ma.
O nɔrɔnan be nɔrɔ PBT la ni minan kɛrɛnkɛrɛnninw ye minw be nɔrɔ ɲɔgɔn na. O nɔrɔnan hakɛ n’a tilacogo be kɔlɔsi koɲuman walisa a ka baara kɛ cogo kelen na. O nɔrɔnan kɔ, u be nɛgɛkunbɛnnan (n’a be yen) nɔrɔ PBT nɛgɛ kan.
A laban, u be bandiw tigɛ ka kɛɲɛ n’u bonya n’u cogoya ye. O kɔ, u b’u siri ani u labɛnnin lo ka ci sannikɛlaw ma.
Sisan, n’a sɔrɔ i b’i yɛrɛ ɲiningara PBT ka bandiw ka ɲumanya koo la. Komi an ye feerekɛlaw ye, an be kalite jati kosɔbɛ. An be ni kɔrɔbɔli fɛɛrɛ gwɛlɛw ye walisa k’a lɔn n’an ka bandiw be bɛn ni sariyaw ye minw ka fisa ni tɔɔw bɛɛ ye.
An be PBT ka minanw barika sɛgɛsɛgɛ walisa k’a lɔn n’u be se ka doni minw makɔnɔna, u muɲu. An b’a sɛgɛsɛgɛ fana ni bandiw be nɔrɔ yɔrɔ sifa caaman na walisa k’a lɔn n’u be nɔrɔ ka ɲɛ. Ani, furakɛli bandiw ta fan fɛ, an be sɛgɛsɛgɛri kɛ walisa k’a lɔn n’o bandi be se ka maga farikolo la. I be se ka kunnafoni wɛrɛw sɔrɔ an ka kɔrɔbɔli kɛcogo koo la an ka site web kan .4-sɛgɛsɛgɛlidfgsdfg.
N’i be PBT bandiw feereyɔrɔ la, a ka kɛ furakɛli ye wo, izini ka baara ye wo, wala baara wɛrɛ ye wo, an y’i dɛmɛ. An ka PBT bandiw dilanna ni minan ɲumanw ye - ani u labɛnna walisa ka baara kɛ koɲuman koo caaman na.
An be PBT bandi sifa caaman di walisa ka bɛn n’u makoya n’u ka wari hakɛ ye. I mako mana kɛ fɛɛn dɔɔni na i yɛrɛ ka baara kama wala i mako be fɛɛn caaman na i ka jagokɛyɔrɔ kama, an be se k’i ladon. Ani, an ninsɔn ka di tuma bɛɛ ka baara kɛ n’i ye walisa ka fɛɛrɛ ɲuman sɔrɔ i ka laɲinitaw tigitigiw kama.
N’i b’a fɛ ka koo caaman lɔn an ka PBT bandiw koo la wala n’i b’a fɛ ka baro kɛ n’u ye sanni dɔ koo la, kana sigasiga k’an weele. An be yan walisa k’i ka ɲiningaliw bɛɛ jaabi ani k’i dɛmɛ ka desizɔn ɲuman ta. Aw ka ɲɔgɔn sɔrɔ n’an ye bi, an ka baro daminɛ an ka PBT bandiw be se k’aw mako wasa cogo min na.
Sɛbɛnw:
- "Polibutileni tereftalati: a ka kɛcogo n'a ka baarakɛcogo" - Polimɛri lɔnniya gafe
- "Nɔrɔnan fɛɛrɛ min be kɛ ka furakɛli ni izini ka bandiw siri" - Nɔrɔnanw sɛgɛsɛgɛri gafe
