Ne be se ka farikoloɲanagwɛ bandi suma cogo di?
Komi n’ be farikoloɲanagwɛ bandiw feere, tuma caaman na, farikoloɲanagwɛlaw, farikoloɲanagwɛ kanubagaw ani dɔgɔtɔrɔw be n’ ɲininga cogo min na n’ be se ka farikoloɲanagwɛ bandi suma ka ɲɛ. Ka sumanin ɲuman sɔrɔ, o nafa ka bon kosɔbɛ sabu o b’a to bandi be bɛn i ma ka ɲɛ, a be dɛmɛ nafaman di ani a be dususaalo di farikoloɲanagwɛ wagati la. Nin bololasegisɛbɛn kɔnɔ, n’ bena aw ɲɛminɛ farikoloɲanagwɛ bandi sumani kɛcogo la, ka fɛɛrɛ jɔnjɔnw n’a ka ɲi ka minw jateminɛ sira kan, u ɲɛfɔ.
Sumanni kuun faamuyali .
Sanni an ka sumali kɛcogo yɛrɛ yɛrɛ lajɛ ka ɲɛ, a nafa ka bon an k’a faamu fɛɛn min kama farikoloɲanagwɛ bandi sumani nafa ka bon kosɔbɛ. Bandi min be bɛn koɲuman - be se ka dɛmɛ don ka joginniw bali n’a be dɛmɛ don farikolo yɔrɔw ni fasaw ma. A be se ka dɛmɛ don kɛnɛyali la fana a kɛtɔ ka funu dɔgɔya ani ka yɔrɔ joginninw basigi. Faan wɛrɛ fɛ, bandi min tɛ - bɛn, o be se ka kɛ ko a tɛ dɛmɛ don i n’a fɔ a ka ɲi ka kɛ cogo min na, wala a be se ka gɛrɛntɛ kojugu, ka joli boli bali ani ka mɔgɔ tɔɔrɔ wala ka mɔgɔ mandimi tugun.
Minan minw mako be sumanin na .
I mako bena kɛ minan minw na ka suma, u ka nɔgɔ ani u be sɔrɔ nɔgɔman na. I mako bena kɛ sumaninkɛlan dɔ la min be se ka yɛlɛma, i n’a fɔ minw be kɛ ka fani dilan wala ka fani dilan. I be farikolo yɔrɔ min sumana, o bandi sugu be se ka bɛn n’o cogoya ye nɔgɔman na. Aw k’aw janto ko bandi saniyanin lo ani a be cogo ɲuman na walisa ka sumaninw kɛ ka ɲɛ.
Farikolo yɔrɔ sifa caaman sumani
Senkuru
O yɔrɔ la, mɔgɔw ka teli ka farikoloɲanagwɛ bandiw don yɔrɔ min na, sanko farikoloɲanagwɛ minw na boli caaman be kɛ, u be panpan wala u be yɛlɛma joona joona. Ka suma kɛ senkala bandi ye:
- Sigi sigilan dɔ kan k’i seen bila duguma. I seen to a lafiyanin na.
- Sumaninkɛlan siri i seenkun yɔrɔ min ka dɔgɔ ni bɛɛ ye, senkun kolo sanfɛ dɔɔni. A filɛ ni juru be nɔrɔnin lo nka a kana nɔrɔ kojugu. O sumanin bena i dɛmɛ k’a lɔn i seenkun lamini ye min ye.
- Walisa ka sumani kɛ ka ɲɛ, i be se fana k’a janya suma k’a ta i misiden jukɔrɔ ka taga a bila i seen sanfɛ. O be se k’an dɛmɛ ka bandi sugandi min be se k’a datugu ka ɲɛ.
Kunbiri
Kɔnɔniw ye farikolo yɔrɔ wɛrɛ ye min ka ɲi ka dɛmɛ sɔrɔ tuma caaman na farikoloɲanagwɛ wagati la. Nin ye gɛrɛntɛ suma cogo ye:
- Aw ka lɔ ka tilen ani k’aw gɛrɛnw yɛlɛ dɔɔni. O lɔyɔrɔ be gɛrɛn cogoya ladegi farikoloɲanagwɛ fanba wagati la.
- I ka sumaninkɛlan siri i gɛrɛfɛla yɔrɔ min ka bon ka tɛmɛ yɔrɔ bɛɛ kan, o min ka teli ka gɛrɛfɛla lamini. A’ y’a filɛ ni bandi be yɔrɔ kelen na ani a ma yɛlɛma.
- I be se fana k’a janya suma k’a ta - seen cɛmancɛ la ka taga a bila - misiden cɛmancɛ la. O bena a dɛmɛ ka bandi dɔ sugandi min be gɛrɛn yɔrɔ bɛɛ datugu ka ɲɛ.
Bolokan
Bolokunw be se ka jogin joona, sanko farikoloɲanagwɛw la i n’a fɔ tenisi, girinya, walima farikoloɲanagwɛ. Ka bolola bandi suma:
- I bolo foni i ɲɛfɛ k’i bolokunnaden ɲɛsin sanfɛ.
- Sumaninkɛlan siri i bolokunnaden yɔrɔ min ka dɔgɔ, i bolokunnaden jukɔrɔ dɔɔnin. A’ ye bandi to a ka kɛ kelen ye ni dugukolo ye.
- Ka janya suma k’a ta i bolokunnaden jukɔrɔ ka taga a bila - bolokunnaden cɛmancɛ la, o fana be se ka kɛ nafaman ye ka bandi janya ɲuman sugandi.
Ka miiri bandi sifa la .
Farikoloɲanagwɛ bandi sifa caaman ka laɲinitaw tɛ kelen ye sumani koo la.
Bandi elastikiw
Bandi elastikiw be se ka yɛlɛma ani u be se ka bɛn ni farikolo yɔrɔ cogoya ye. N’i be bandi elastik sumanin kɛra, tuma caaman na i be se k’i jigi la farikolo yɔrɔ lamini sumanin lo kan. Nka, a to i hakili la ko bandi elastikiw be se ka yɛlɛma fɔɔ ka taga se hakɛ dɔ ma, o kama i be se ka bandi dɔ sugandi min ka dɔgɔ dɔɔni n’i b’a fɛ ka bandi gɛrɛntɛ ka ɲɛ walisa k’i dɛmɛ kosɔbɛ.
- tɛ bandiw ye minw be se ka yɛlɛma
Bandi minw tɛ - elastiki ye, i n’a fɔ bandi gɛlɛnw walima bandi tilancɛ - gɛlɛnw, olu tɛ yɛlɛma yɛlɛma. O bandi suguw kama, a nafa ka bon ka farikolo yɔrɔ lamini n’a janya suma ka ɲɛ. A man ɲi ka fani gɛrɛntɛ sabu o be se ka mɔgɔ ka tagamacogo ni joli bɔli bali. Nka, i jija ka fani don min be se k’i dɛmɛ k’a sɔrɔ i t’i tɔɔrɔ kojugu.
Fɛɛn wɛrɛw minw ka ɲi ka jateminɛ
- Baara hakɛ: N’i ye farikoloɲanagwɛla ye min be farikoloɲanagwɛw kɛ minw be mɔgɔ tɔɔrɔ kosɔbɛ, n’a sɔrɔ i mako be bandi dɔ la min be se k’i dɛmɛ ani k’i yɛrɛ minɛ ka ɲɛ. Baara minw ka nɔgɔ - fanga la walima - joginni kɔfɛ kɛnɛyali kama, bandi min ka nɔgɔ, o be se ka bɔ.
- Joginnin cogoya: Ni joli b’i la ka kɔrɔ, i ka ɲi k’a jati ko joli be yɔrɔ min na, o be funu wala a be mɔgɔ dusu tiɲɛ. Aw ye yɔrɔ min fununin lo, aw k’o lamini suma dɔɔni dɔɔni ani aw k’a latigɛ ka bandi dɔ ta min be se ka funu yɔrɔ minɛ k’a sɔrɔ a be to k’a dɛmɛ.
Ka baara kɛ ni sumanin ye ka bandi dɔ sugandi .
N’i y’i ka sumaninw sɔrɔ ka ban, i be se ka [an ka farikoloɲanagwɛ bandi sifa] ka sumanikɛlanw lajɛ. O tablo nunu bena i dɛmɛ k’i ka sumaninw kɛ ni bandi hakɛ bɛnnin ye. N'i lanin t'a ra, kana sigasiga k'an ka sannikɛlaw dɛmɛbaga ɲininga. U be ni lɔnniya caaman ye ani u be se k’u dɛmɛ ka sannikɛlaw dɛmɛ u ka bandi ɲuman sugandi ka kɛɲɛ n’u ka sumaninw ye.
Komi an ye farikoloɲanagwɛ bandiw dilanbaga ye, an be waso k’a fɔ ko an be bandi sifa caaman di minw ka ɲi - ani u labɛnna walisa ka farikoloɲanagwɛlaw ni mɔgɔ kelen kelen bɛɛ makoya sifa caaman dafa. An ka bandiw dilanna ni minan ɲumanw ye minw be mɛn, u be fiɲɛ bila ani u ka di ka don. I mana kɛ farikoloɲanagwɛla ŋana ye wo, walima mɔgɔ min b’a fɛ ka to ka farikoloɲanagwɛ kɛ, an be ni bandi ɲuman ye i ye.
N’i b’a fɛ k’an ka farikoloɲanagwɛ bandiw san, an b’i weele ka [i ka ɲɔgɔnye dɔ daminɛ walisa ka baro kɛ sanni koo la]. An be se ka kunnafoni fɛsɛfɛsɛninw di i ma an ka fɛɛnw, u sɔngɔw ani u cicogo koo la. An ka jɛnkulu b’u jija k’a to i ka wari sɔrɔ cogo ɲuman na ani bandi min ka ɲi i ma.
A laban, ka farikoloɲanagwɛ bandi suma, o ye baara tilennin ye min be ɲini ka jateminɛ dɔɔni kɛ koo fitininw na. N’i be tugu fɛɛrɛw kɔ minw kofɔra bololafɛn nin kɔnɔ ani n’i be bandi sifa n’i makoya kɛrɛnkɛrɛnninw jateminɛ, i be se k’a lɔn ko i be bandi sugandi min be dɛmɛ ni dususaalo ɲuman di i ma. I hakili to a la ko farikoloɲanagwɛ bandi min be bɛn i ma koɲuman -, o be se ka yɛlɛmaniba don i ka baara la ani i ka joginniw kunbɛnni na. O kama, wagati ta ka suma kɛ ka ɲɛ ani ka koow sugandi ni hakilitigiya ye.
N’i b’a fɛ ka koo caaman lɔn an ka fɛɛnw koo la ani farikoloɲanagwɛ bandiw fɛɛrɛ kuraw koo la, i be se ka taga .4-sɛgɛsɛgɛlidfgsdfg.

Sɛbɛnw
- Ameriki ka dɔgɔtɔrɔw ka kalanso min be kolow furakɛ. (saan 2023). Farikoloɲanagwɛ joginniw kunbɛnni.
- Jamana farikoloɲanagwɛ fɔrɔmasɔn dibagaw ka tɔn. (saan 2023). Ladili minw be sɔrɔ farikoloɲanagwɛw ka bandiw n’u ka bandiw koo la.
