Kamankun sɔgɔsɔgɔnin ye fasa ni kolow bana ye min ka ca mɔgɔ caaman na, a be dimi bila mɔgɔ la ani a be se ka tagama dɔɔni kɛ kamankun na. Komi n’ be nɛgɛkunbɛnnanw feere, n’ be to ka ɲiningali dɔw sɔrɔ n’ be se ka nɛgɛkunbɛnnanw kɛ fura ye o bana kama. Nin bololasegisɛbɛn kɔnɔ, n’ bena barokun lajɛ ka ɲɛ ani ka nafaw ni dan minw be sɔrɔ n’an be baara kɛ ni nɛgɛkunbɛnnan ye nɛgɛkunbɛnnan bana kama, n’ bena o sɛgɛsɛgɛ.
Ka kunkolo sɔgɔsɔgɔninjɛ bana faamu
Kankolo sɔgɔsɔgɔninjɛ bana be sɔrɔ ni rotator cuff fasaw ni bursa min be kamankun na, olu ka tendonw be pɛrɛn wala ka ɲɔgɔn sɔgɔsɔgɔ akromion (kankun yɔrɔ koloman dɔ) ni humerus (bolo sanfɛla kolo) cɛ. O be se ka sɔrɔ baara minw be kɛ sanfɛla la siɲɛ caaman, mɔgɔw ka lɔcogo jugu, wala yɛlɛmani minw be kɛ i kamankun yɔrɔ la sabu u be taga ni saan- ye. Bana tagamasiɲɛw ye dimi, barikantanya ani gɛlɛya ye ka kungolo yɛlɛma.
Bandi be baara kɛ cogo min na
Kamankun, min be weele fana ko kinesiolozi bandi, o ye bandi ye min be se ka yɛlɛma ani a be se ka nɔrɔ fari la yɔrɔ min banana. A labɛnna walisa ka farigolo ka yɛlɛmani ladegi ani ka farikolo jukɔrɔla fasaw n’a gɛrɛnw dɛmɛ. N’u y’u don ka ɲɛ, u be se ka dɛmɛ don ka:
- Dimi dɔgɔya: N’an be farigolo kɔrɔta ka bɔ yɔrɔ minw be jukɔrɔ, o be se ka fasaw ka degun nɔgɔya ani ka dimi tagamasiɲɛw dɔgɔya.
- Fasa baara kɛcogo fisaya: O kasɛti be se ka hakilina dɔw di minw be mɔgɔ farikolo latanga, o min be dɛmɛ don ka fasaw ka baara kɛ ani ka baara kɛ ɲɔgɔn fɛ. O be se ka dɔ fara nɛgɛkunbɛnnan fanga n’a basigi kan.
- Joli bolicogo fisaya: Bandi sɔgɔnin dɔɔni dɔɔni be se ka joli bɔ yɔrɔ la, o be se ka dɛmɛ don kɛnɛyali la ani ka funu dɔgɔya.
Yala nɛgɛkunbɛnnan be se ka dɛmɛ don nɛgɛkunbɛnnan bana la wa?
Hali ni nɛgɛkunbɛnnan tɛ fura ye min be se ka kɛ nɛgɛkunbɛnnan ye, a be se ka kɛ fura nafaman ye furakɛcogo wɛrɛw kan. Nin ye cogo dɔw ye minw na bandi be se ka mɔgɔ minw nafa o bana nin na:
- Dimimadalan: Mɔgɔ caaman b’a ye ko nɛgɛ min be don mɔgɔ kunkolo la, o be dimi nɔgɔya joona joona sabu a be dɔ bɔ dimi yɔrɔ min na. O be se k’a to a ka nɔgɔ ka loon o loon baaraw kɛ ani ka farikoloɲanagwɛ furakɛli kɛ.
- Dɛmɛ ni basigi: O bandi be se ka dɛmɛ don ka gɛrɛntɛ dɛmɛ ani k’a bali ka gosi tugun n’a be gɛrɛntɛ to yɔrɔ ɲuman na. O be se ka dɔ bɔ joginni wɛrɛw ka farati la ani ka gɛrɛntɛ baara bɛɛ fisaya.
- Tagamacogo fisayara: Ni dimi be dɔgɔya ani ka dɛmɛ don, nɛgɛkunbɛnnan be se k’a to mɔgɔ kelen kelen bɛɛ be se k’u kamankunw lamaga u yɛrɛ ma. O be se ka kɛ nafaman ye kɛrɛnkɛrɛnnin na farikoloɲanagwɛ wagati la, sabu a be se ka dɛmɛ don ka yɛlɛmayɛlɛma ani ka fanga sɔrɔ.
Dan minw be nɛgɛkunbɛnnan na
A kɔrɔtanin lo an k’a lɔn ko nɛgɛkunbɛnnan tɛ dɔgɔtɔrɔw ka ladili n’u ka furakɛli nɔɔ ta. Hali n’a be se ka mɔgɔ lafiya ani k’a dɛmɛ wagati dɔɔni kɔnɔ, a t’a to mɔgɔ be se ka sɔgɔsɔgɔninjɛ sababu min sɔrɔ, o ɲɛnabɔ. Danyɔrɔ dɔw filɛ minw ka ɲi ka jateminɛ:
- Kɔlɔlɔ minw be kɛ wagati dɔɔni kɔnɔ: Nafa minw be sɔrɔ nɛgɛkunbɛnnan na, u ka teli ka kɛ wagati dɔɔni dɔrɔn lo ye ani u be se ka ban lɛri damanin wala tile damanin o kɔ. A nafa ka bon ka baara kɛ ni bandi ye ka fara furakɛli fɛɛrɛ wɛrɛw kan, i n’a fɔ farikoloɲɛnagwɛ ni farigoloɲɛnagwɛ, walisa ka se ka tɔnɔ sɔrɔ wagatijan kɔnɔ.
- Mɔgɔ kelen kelen ka yɛlɛmani: Bandi min be mɔgɔ kunkolo la, o be se ka nɔɔ to mɔgɔ kelen kelen bɛɛ kan. Mɔgɔ dɔw be se ka dimi nɔgɔya kosɔbɛ ani u ka baara be se ka fisaya, dɔw tɛ danfara caaman kɔrɔsi. N’a sɔrɔ i ka ɲi ka sɛgɛsɛgɛri kɛ ani ka fili dɔw kɛ walisa ka kasɛti sifa ɲuman sɔrɔ ani k’a baara cogo ɲuman sɔrɔ i makoya tigitigiw kama.
- A kɛcogo ɲuman: Ka fani don i kamankun na ka ɲɛ, o nafa ka bon kosɔbɛ walisa ka nɔɔ ɲumanw sɔrɔ. N’u y’o bandi siri kojugu wala n’u y’a yɔrɔ min na, o be se ka mɔgɔ tɔɔrɔ wala k’a yɛrɛ juguya. A ka ɲi i ka ladili ɲini kɛnɛyako lɔnbaga dɔ fɛ wala furakɛla dɔ fɛ min kalanna, i k’a lɔn i ka ɲi ka bandi nin don cogo min na ka ɲɛ.
Ladili minw be sɔrɔ ka baara kɛ ni bandi ye ka ɲɛsin gɛrɛntɛ bana ma
N’i y’a latigɛ k’a lajɛ ka baara kɛ ni bandi ye ka sɔgɔsɔgɔninjɛ furakɛ, ladili dɔw filɛ i ka ɲi k’u to i hakili la:
- Kasɛti sifa ɲuman sugandi .: Bandi sifa caaman be sɔrɔ sugu la ani u kelen kelen bɛɛ n’u ka jogow n’u ka kɛcogow tɛ kelen ye. I ka bandi dɔ ɲini min dilanna kɛrɛnkɛrɛnnin na ka i kamankunw dɛmɛ ani a be se ka yɛlɛma ani k’a nɔrɔ koɲuman.
- Aw ye farigolo saniya k'a ja .: Sanni i ka bandi nin kɛ, i b’a filɛ ni farigolo saniyanin lo ani a jalen lo walisa a ka se ka nɔrɔ ka ɲɛ. I bi se ka safinɛ ni jii nɔgɔman ta k'o yɔrɔ saniya, ka sɔrɔ k'a gosi ni fanikolon ye k'a ja.
- Aw ye bandi siri ka ɲɛ .: I ka tugu cikanw kɔ minw be sɔrɔ kasɛti kɔnɔ wala i ka ladili ɲini kɛnɛyako lɔnbaga dɔ fɛ walisa k’a lɔn i be se k’a kɛ cogo min na ka ɲɛ. Aw k’aw janto ka bandi nɔrɔ ni tansɔn hakɛ bɛnnin ye ani yɔrɔ min ka ɲi walisa ka nɔɔ sɔrɔ min ka ɲi.
- Aw k'aw ka bana tagamasiɲɛw kɔlɔsi: I k’i janto i kamankun be cogo min na i kɛnin kɔ ka bandi nɔrɔ a la. N’i ye dimi, degun, walima farigolo dimi, i ka bandi bɔ joona joona ka taga dɔgɔtɔrɔso la.
- A fara furakɛcogo wɛrɛw kan .: A ka kan ka kɛ ni furakɛcogo wɛrɛw ye i n’a fɔ farikoloɲanagwɛ, farigoloɲanagwɛ ani lafiɲɛ. O be se ka dɛmɛ don ka sɔgɔsɔgɔninjɛ sababuba ɲɛnabɔ ani ka jaabi kuntagalajan- sɔrɔ.
Kuma laban
A laban, nɛgɛkunbɛnnan be se ka kɛ baarakɛminan nafaman ye ka nɛgɛkunbɛnnan tagamasiɲɛw kunbɛn. A be se ka dimi nɔgɔya, ka dɛmɛ don ani ka basigi di gɛrɛntɛ ma, o min b’a to mɔgɔ kelen kelen bɛɛ be se ka tagama u yɛrɛ ma ani k’u niin don loon o loon baaraw la. Nka, a nafa ka bon an k’a to an hakili la ko nɛgɛkunbɛnnan tɛ dɔgɔtɔrɔw ka ladili n’u ka furakɛli nɔɔ ye. N’i be i kamankun dimi wala n’i be sigasiga ko i kamankun be dimi, a ka ɲi i ka taga dɔgɔtɔrɔso la walisa k’i ka bana sɛgɛsɛgɛ ani k’i furakɛ cogo ɲuman na.
Komi n ye nɛgɛkunbɛnnanw feerebaga ye, n b’a fɛ ka fɛɛn ɲumanw dilan minw be se ka mɔgɔ kelen kelen bɛɛ dɛmɛ k’u ka nɛgɛkunbɛnnanw kunbɛn ani k’u ka ɲɛnamaya kɛcogo fisaya. N’i b’a fɛ ka koo caaman lɔn an ka nɛgɛkunbɛnnanw koo la wala n’i be ɲiningali dɔw kɛra, i ka [an weele] ka kunnafoni wɛrɛw sɔrɔ. An bena ninsɔndiya k’i dɛmɛ ka fura ɲuman sɔrɔ i makoya kama.
Sɛbɛnw
- [1] Ameriki ka dɔgɔtɔrɔw ka kalanso min be kolow furakɛ. Bana min be mɔgɔ kunkolo gosi. A be sɔrɔ yɔrɔ nin na: Banaw--baara/kankolo-dimi-bana/
- [2] Kinesiolozi kasɛti jɛnkulu min be diɲɛ bɛɛ la. Kineziyolozi ye mun lo ye? A be sɔrɔ yɔrɔ nin na: https://www.kta{3}}usa.com/min ye-kinɛziyolozi ye
- [3] 4-sɛgɛsɛgɛlidfgsdfg
